Economische theorie rondom zombillion en toekomstige groeiplannen

De term ‘zombillion’ heeft de laatste tijd, vooral in economische kringen, voor veel discussie gezorgd. Het verwijst naar een theoretisch concept waarbij een significant deel van de economie bestaat uit bedrijven die eigenlijk niet levensvatbaar zijn, maar door diverse factoren, zoals lage rentevoeten en overheidssteun, kunstmatig in leven worden gehouden. Deze bedrijven, vaak aangeduid als 'zombiebedrijven', dragen nauwelijks bij aan economische groei en kunnen zelfs een rem vormen op innovatie en efficiëntie.

De relevantie van dit concept is toegenomen na de financiële crisis van 2008 en recentelijk, door de economische impact van de COVID-19 pandemie. Overheden over de hele wereld hebben massale steunpakketten uitgerold om bedrijven te redden en banen te behouden, wat er toe heeft geleid dat een groter aantal bedrijven in een situatie is terechtgekomen waarin ze afhankelijk zijn van voortdurende steun om te overleven. De vraag is nu: wat zijn de langetermijngevolgen van dit beleid en hoe beïnvloedt het de toekomstige economische groei?

De Oorsprong en Definitie van Zombiebedrijven

Het idee van zombiebedrijven is niet nieuw. Het concept werd voor het eerst in de jaren 1980 geïntroduceerd door Japanse economen, die constateerden dat een aanzienlijk deel van de Japanse banken vastzat met leningen aan bedrijven die geen winst maakten en geen uitzicht hadden op herstel. Deze bedrijven bleven in leven dankzij goedkope leningen en een tolerant beleid van de banken. De term ‘zombiebedrijven’ is een metafoor voor deze bedrijven: ze zijn dood of stervende, maar worden kunstmatig in leven gehouden.

Een recentere definitie van zombiebedrijven, ontwikkeld door onderzoekers van de Bank for International Settlements (BIS), is een bedrijf dat meer dan tien jaar oud is, minder dan 10% winst heeft gemaakt en niet genoeg winst genereert om rente op zijn schulden te betalen. Deze definitie is meer kwantitatief en maakt het mogelijk om de omvang van het probleem in verschillende landen en sectoren te meten. Het is belangrijk op te merken dat deze definitie niet perfect is, maar het geeft wel een indicatie van de bedrijven die waarschijnlijk niet levensvatbaar zijn.

De Rol van Lage Rente Tarieven

Lage rente tarieven spelen een cruciale rol in het in leven houden van zombiebedrijven. Wanneer de rente laag is, is het voor bedrijven relatief goedkoop om schulden aan te gaan en af te betalen. Dit betekent dat bedrijven die anders failliet zouden gaan, in staat zijn om hun schulden te herfinancieren en door te gaan met het runnen van hun bedrijf. Dit kan leiden tot een situatie waarin bedrijven met een zwakke financiële positie zich ophopen, waardoor de efficiëntie van de economie afneemt.

Lage rente tarieven creëren ook een moreel risico, omdat bedrijven minder incentive hebben om efficiënt te opereren en innovatief te zijn wanneer ze weten dat ze gemakkelijk toegang hebben tot goedkope financiering. Dit kan de groei van de economie belemmeren en de productiviteit verlagen. Het is daarom belangrijk dat centrale banken rekening houden met de potentiële impact van lage rente tarieven op de toename van zombiebedrijven.

De bovenstaande tabel geeft een indicatie van de toename van zombiebedrijven in de afgelopen jaren. Het is belangrijk om te benadrukken dat deze cijfers schattingen zijn en kunnen variëren afhankelijk van de definitie die wordt gebruikt. Desalniettemin laten ze duidelijk zien dat het probleem van zombiebedrijven steeds groter wordt.

De Impact van Zombiebedrijven op de Economie

De aanwezigheid van een groot aantal zombiebedrijven heeft verschillende negatieve gevolgen voor de economie. Ten eerste, ze remmen de groei van de productiviteit. Zombiebedrijven zijn vaak minder efficiënt en minder innovatief dan gezonde bedrijven, waardoor ze minder bijdragen aan de economische groei. Ten tweede, ze verstoren de allocatie van kapitaal. Kapitaal dat in zombiebedrijven wordt geïnvesteerd, kan niet worden gebruikt voor investeringen in meer productieve bedrijven. Ten derde, ze kunnen de concurrentie verminderen, omdat ze voorkomen dat nieuwe, meer innovatieve bedrijven de markt betreden.

Daarnaast kunnen zombiebedrijven een risico vormen voor de financiële stabiliteit. Als zombiebedrijven in grotere aantallen failliet gaan, kan dit leiden tot verliezen voor banken en andere financiële instellingen, wat de financiële stabiliteit kan bedreigen. De COVID-19 pandemie heeft dit risico nog verder vergroot, omdat veel bedrijven plotseling in een moeilijke financiële situatie zijn terechtgekomen. Het is daarom belangrijk dat overheden en toezichthouders waakzaam zijn en tijdig ingrijpen om dit risico te beperken.

• Verminderde productiviteitsgroei
• Verstoorde kapitaalallocatie
• Minder concurrentie
• Risico voor financiële stabiliteit
• Lagere investeringen in innovatie

De bovenstaande lijst geeft een overzicht van de belangrijkste negatieve gevolgen van zombiebedrijven op de economie. Het is belangrijk om deze gevolgen te erkennen en maatregelen te nemen om het probleem aan te pakken.

Het Beleid om Zombiebedrijven aan te Pakken

Het aanpakken van het probleem van zombiebedrijven is een complexe uitdaging. Er zijn verschillende beleidsopties die kunnen worden overwogen, maar elke optie heeft zijn eigen voor- en nadelen. Een optie is om de rente te verhogen, waardoor het duurder wordt voor zombiebedrijven om hun schulden te herfinancieren. Dit zou kunnen leiden tot meer faillissementen, maar het zou ook de economie kunnen stimuleren door kapitaal vrij te maken voor meer productieve bedrijven. Een andere optie is om strengere regels toe te passen voor leningen aan zombiebedrijven, waardoor het moeilijker wordt voor hen om toegang te krijgen tot financiering.

Een derde optie is om te investeren in onderwijs en training, waardoor werknemers van zombiebedrijven zich kunnen omscholen en nieuwe banen kunnen vinden in meer productieve sectoren. Dit zou de negatieve sociale gevolgen van faillissementen kunnen verminderen. Het is belangrijk om te benadrukken dat er geen eenvoudige oplossing is voor het probleem van zombiebedrijven. Een combinatie van verschillende beleidsmaatregelen is waarschijnlijk de meest effectieve aanpak. Het is ook belangrijk om rekening te houden met de specifieke omstandigheden van elk land en elke sector.

1. Verhoog de rentevoeten geleidelijk.
2. Verscherp de eisen voor leningen aan risicovolle bedrijven.
3. Investeer in omscholing van werknemers.
4. Stimuleer investeringen in innovatieve sectoren.
5. Verbeter het faillissementsrecht.

Deze stappen kunnen helpen om de economie te revitaliseren en de algehele gezondheid te verbeteren, door de opbouw van inefficiënte bedrijven te ontmoedigen en de groei van de productiviteit te bevorderen.

De Toekomst van Zombiebedrijven: Een Internationale Vergelijking

De situatie met zombiebedrijven verschilt aanzienlijk tussen verschillende landen. In landen met een sterke overheidssteun en een lage rente omgeving, zoals Japan en Italië, is het aantal zombiebedrijven relatief hoog. In landen met een meer flexibele arbeidsmarkt en een minder uitgebreide sociale zekerheid, zoals de Verenigde Staten, is het aantal zombiebedrijven lager. Dit suggereert dat de beleidskaders een belangrijke rol spelen bij het creëren en in stand houden van zombiebedrijven.

De toekomst van zombiebedrijven hangt af van verschillende factoren, waaronder de toekomstige rentevoeten, de economische groei en het overheidsbeleid. Als de rentevoeten blijven stijgen, zullen meer zombiebedrijven failliet gaan, waardoor de economie kan worden gestimuleerd. Als de economische groei echter vertraagt, kan dit de situatie verslechteren en het aantal zombiebedrijven verder verhogen. Het is daarom belangrijk dat overheden en toezichthouders proactief optreden en maatregelen nemen om het probleem aan te pakken.

Nieuwe Benaderingen en Technologieën voor Economisch Herstel

Naast traditionele beleidsmaatregelen, zijn er ook nieuwe benaderingen en technologieën die kunnen worden ingezet om economisch herstel te bevorderen en de creatie van zombiebedrijven te voorkomen. De opkomst van fintech, bijvoorbeeld, biedt nieuwe mogelijkheden voor het verstrekken van financiering aan innovatieve bedrijven en het verbeteren van de efficiëntie van de financiële markten. Kunstmatige intelligentie (AI) en machine learning kunnen worden gebruikt om de financiële gezondheid van bedrijven te beoordelen en risico’s te identificeren, waardoor banken en investeerders betere beslissingen kunnen nemen.

Een andere veelbelovende ontwikkeling is de opkomst van circulaire economie modellen, die gericht zijn op het verminderen van afval en het maximaliseren van de waarde van hulpbronnen. Deze modellen kunnen bedrijven helpen om duurzamer en veerkrachtiger te worden, waardoor ze beter bestand zijn tegen economische schokken. Het is belangrijk dat overheden deze nieuwe benaderingen en technologieën ondersteunen en een gunstig klimaat creëren voor innovatie en ondernemerschap. De term ‘zombillion’ kan bovendien worden benut als waarschuwing voor beleidsmakers om proactief te handelen.